ปริศนาวอมแบตกับอึทรงลูกเต๋า กลไกสุดแปลกที่ไม่เหมือนใครในโลก

หากพูดถึงสัตว์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เชื่อว่าหลายคนอาจจะนึกไม่ถึงว่าเจ้าวอมแบต สัตว์มีกระเป๋าหน้าท้องจากออสเตรเลีย จะกลายเป็นดาวเด่นในวงการวิทยาศาสตร์ได้เพียงเพราะเรื่องของมูลค่ะ วอมแบตเป็นสัตว์ชนิดเดียวในโลกที่ขับถ่ายออกมาเป็นก้อนทรงลูกเต๋าตามธรรมชาติ งานวิจัยพบว่ารูปทรงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นที่ปลายทางออกของร่างกาย แต่ก้อนอึค่อยๆ ถูกขึ้นรูปอยู่ในลำไส้ส่วนปลายของพวกมันนั่นเอง

ทำไมต้องเป็นรูปทรงลูกเต๋า

เหตุผลที่ต้องเป็นทรงลูกเต๋าก็เพื่อการสื่อสารค่ะ เพราะวอมแบตใช้อึเป็นเครื่องหมายประกาศอาณาเขต รูปทรงสี่เหลี่ยมนี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่ช่วยให้ก้อนมูลวางอยู่บนโขดหินหรือขอนไม้ได้อย่างมั่นคง ไม่กลิ้งตกลงมาง่ายๆ เหมือนก้อนกลมทั่วไป การที่ก้อนอึคงที่อยู่บนที่สูงได้แบบนี้ จึงช่วยให้สัญญาณกลิ่นของพวกมันคงอยู่ได้นานยิ่งขึ้นและส่งไปได้ไกลกว่าเดิม

กลไกการผลิตจากโรงงานในลำไส้

ความลับที่อยู่เบื้องหลังเรื่องนี้มาจากระบบการย่อยอาหารที่ค่อนข้างช้า โดยวอมแบตใช้เวลาในการย่อยนานเกือบสองสัปดาห์ ซึ่งกระบวนการนี้ช่วยดึงน้ำออกจากกากอาหารจนแห้งและคงรูปได้ดี ผนังลำไส้ของวอมแบตมีความยืดหยุ่นไม่เท่ากันในแต่ละจุด ทำให้เกิดการบีบตัวที่สร้างมุมและหน้าแบนจนกลายเป็นก้อนสี่เหลี่ยมคมชัดขนาดประมาณสองเซนติเมตร โดยลำไส้ส่วนปลายถือเป็นโรงงานผลิตชิ้นสำคัญที่ขึ้นรูปก้อนอึทั้งหมดนี้ออกมาได้อย่างน่าอัศจรรย์

อึที่น่าทึ่งสู่รางวัลระดับโลก

วอมแบตสามารถขับถ่ายได้ถึงคืนละ 80 ถึง 100 ก้อนเลยทีเดียว งานวิจัยเรื่องกลไกการผลิตมูลทรงลูกเต๋านี้ยังได้รับการยอมรับจนคว้ารางวัลอิกโนเบลในปี 2019 มาครอง หากใครมีโอกาสไปเดินป่าในออสเตรเลียแล้วเจอก้อนสี่เหลี่ยมเล็กๆ วางเรียงรายอยู่ตามโขดหิน นั่นอาจจะเป็นร่องรอยของวอมแบตก็ได้ค่ะ จากก้อนอึลูกเต๋าเล็กๆ เหล่านี้ เราจึงได้เห็นว่าวอมแบตซ่อนกลไกธรรมชาติที่น่าทึ่งไว้ในร่างกายอย่างไม่น่าเชื่อจริงๆ ค่ะ